Yakın zamanda “Geçmişteki Gelecek!” başlıklı yazımda, Fütürist Ufuk Tarhan’ın katkılarıyla erişime açılan The Futurist TR dergi arşivinden bahsetmiş ve bazı kaynaklar paylaşmıştım. Bu yeni yazımda, 1980’li yıllarda daha ilkokul sıralarındayken tanıştığım ve belli aralıklarla takip etmeye çalıştığım, bir çoğunuz bildiğini ve hatta okuduğunu düşündüğüm TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi’nin arşivinden yine “Geçmişteki Gelecek” perspektifiyle bahsetmek istiyorum.
İnsanoğlunun teknoloji ile olan imtihanı, sadece icatların kronolojik bir dökümü değil, aynı zamanda hayal gücünün sınırsızlığına dair bir anlatıdır. Türkiye’nin bilimsel serüveninde kritik bir eşik olan 1963 yılı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) kuruluşuyla sadece bir kurumun değil, bir vizyonun da doğumuna tanıklık etmiştir. Bu vizyonun en somut, en dirençli ve en ilham verici meyvesi olan Bilim ve Teknik dergisi, 1967 yılından bu yana, toplumun bilimsel merakını besleyen bir deniz feneri görevi görmektedir.
Altmış yıla yaklaşan yayın hayatı, 55.000 abonesi ile #NesillerBüyütenDergi başlık etiketi ve “1967’den beri yayın hayatına devam eden Türkiye’nin en köklü popüler bilim dergisi.” sloganı ile bilim ve teknoloji meraklılarıyla buluşan dergi dışında, Bilim Çocuk ve Meraklı Minik isimli basılı dergiler ve Bilim Genç dijital dergi ile çocuk ve gençlere yönelik de yayınları bulunmaktadır. Yayınlar hakkında bilgi almak isterseniz https://yayinlar.tubitak.gov.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.
Bugünün penceresinden dünün “gelecek” tasarımlarına bakmak, bizlere sadece tarihin tozlu sayfalarını değil, yarının dünyasını inşa edecek olan stratejik sürekliliği göstermektedir. Bunu The Futurist TR dergi arşivinde ve Ufuk Tarhan’ın hazırladığı yapay zeka uygulamalarında deneyimleyebildiğimiz gibi Bilim ve Teknik dergi arşivinde de yapabilirsiniz. https://bilimteknik.tubitak.gov.tr/e-arsiv bağlantısından erişebileceğiniz e-arşivde “1967’den bugüne Bilim ve Teknik’in tüm sayılarına dijital arşivden ulaşabilirsiniz. Dergileri çevrim içi okuyabilir, indirebilir ve anahtar kelimelerle içerik araması yapabilirsiniz.”
Arşivden faydalanmaya başladığımdan beri birçok konuda ilgi çekici sonuçlara ulaştım. Örnek olması açısından “Gelecek” anahtar kelimesiyle yaptığım arşiv taramasını özetlemek istedim.
En eskisi Nisan 1972 en yenisi Şubat 2024 tarihli olmak üzere toplam 92 içerik listelendi. En eski içeriğin başlığı “Gelecekte dünyanın düzenini neler tehdit ediyor”, en yakın tarihli olanın ise “TEKNOFEST ile Gelecek Sensin – 2024 Teknoloji Yarışmaları”. Ayrıca, Ocak 2014 sayısından itibaren “İğne Deliğinden Gelecek” başlığı ile yazılanların da ilginizi çekebileceğini düşünmekteyim. Bu seri Aralık 2017’de sonlanmış.
Derginin “Gelecek” anahtar kelimesi sonucu listelenen içerikler incelendiğinde, 20. yüzyıl sonundaki “kurtarılması gereken dünya” anlayışından, 21. yüzyılın ilk çeyreğindeki “yeniden tasarlanan dünya ve ötesi” vizyonuna geçişin izleri net bir şekilde görülmektedir. Bir fütürist perspektifiyle bakıldığında, bu veriler sadece teknolojik aygıtların gelişimini değil, insanın evrendeki konumunun radikal değişimini müjdelemektedir.
Gelecek, artık sadece beklenen bir zaman dilimi değil, veriyle işlenen, algoritmayla yönetilen ve hayal gücüyle şekillendirilen bir “tasarım” alanıdır. Kuşların dilini çözen yapay zekâdan, Mars toprağında yetişen domatese; merdiven çıkan robottan, retinaya görüntü yansıtan lense kadar her bir veri noktası, merak uyandırıcı ve ufuk açıcı bir geleceğin yapı taşlarıdır. Bu yolculukta Bilim ve Teknik arşivi, insanlığın bilim meşalesini elden ele taşıdığı devasa bir kütüphane olarak en büyük hazinemiz olmaya devam edecektir.
Arşiv çalışmasından daha kolay faydalanabilmeniz için, oluşturduğum TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi Gelecek Arşivi GEM ve GPT uygulamaları ile sorgulamalar, raporlamalar ve tartışmalar yapabilirsiniz. Bu uygulamalardaki deneyim ve görüşlerinizi yorumlarda paylaşırsanız memnun olurum.
Gelecek, onu anlayanlar ve tasarlayanlar için zaten başlamıştır. Her bir yeni buluş, evrenin karanlık noktalarına tutulan bir ışıktır ve bu ışık, insanlığın ortak zekâsıyla her geçen gün daha da güçlenmektedir. Arşivin bize söylediği en net gerçek şudur: Sınır, sadece hayal gücümüzün bittiği yerdir.
Uygulama Bağlantıları:
https://gemini.google.com/gem/1ojOP4ENC8z48eRfEmneyY_vKczn-tCMa?usp=sharing
Lojistik Hizmet Sağlayıcıları Derneği (LojiDer) ve Düzce Üniversitesi'nin ortaklaşa düzenlediği webinar programı kapsamında, "Lojistikte…
▪️ Düzce Meslek Yüksekokulu tarafından 11 Mart'ta düzenlenen “Yapay Zekâ Tabanlı Afet Erken Uyarı Sistemleri…
Yeni Kitabımız Yayında! Lojistik sektörünün hızla evrildiği; dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve dirençliliğin ön plana çıktığı günümüzde,…
>> İhracatta Rekabetin Yeni Anahtarı: Dijital Varlıklar * Akademik çalışmalarımda ve derslerimde sıkça üzerinde durduğumuz…
>> Sürekli Gelişim, Dijital Dönüşüm! * Bugün Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) tarafından düzenlenen "İhracatçı…
Giriş Lojistik sektörü, dijital dönüşümün en yoğun hissedildiği sektörlerden biri olarak köklü bir yeniden yapılanmanın…